Çocuklarda Mindfulness

Mindfulness, “hiç düşünmemek” veya her zaman sakin olmak anlamına gelmez. Temel olarak kişinin o anda yaşadığı deneyime, mümkün olduğunca merakla ve yargılamadan dikkatini yöneltmesidir. Çocuk için bu; “Şu anda bedenimde ne oluyor?”, “Hangi duyguyu hissediyorum?”, “Aklımdan neler geçiyor?” veya “Çevremde neleri fark ediyorum?” gibi sorularla kendi deneyimini keşfetmek anlamına gelebilir. Çocuklara ne kazandırabilir? Yaşa ve gelişim düzeyine uygun şekilde uygulanan mindfulness çalışmaları çocukların; -> Dikkatlerini bir noktaya yöneltip gerektiğinde yeniden toplamalarını, -> Bedenlerindeki gerginlik, rahatlama, sıcaklık veya hareket gibi duyumları fark etmelerini, -> Duygularını tanımalarını ve isimlendirmelerini, -> Yoğun duygular ortaya çıktığında hemen davranmak yerine kısa bir duraklama yaratmalarını, -> Kaygı verici düşüncelerini fark etmelerini, -> Yaşadıkları ana daha fazla odaklanmalarını, -> Kendilerine ve başkalarına karşı daha anlayışlı ve şefkatli olmalarını destekleyebilir. Örneğin öfkelenen bir çocuğa yalnızca “Sakin ol” demek yerine, “Şu anda bedeninde neler oluyor? Ellerini sıkıyor musun? Kalbin nasıl atıyor?” diye sormak, çocuğun dikkatini yaşadığı deneyime yöneltir. Böylece çocuk zamanla duygusunu bastırmak yerine onu fark etmeyi ve duyguyla davranış arasına küçük bir alan koymayı öğrenebilir. Mindfulness çocuklarla nasıl çalışılır? Çocuklarla mindfulness çalışırken kısa, eğlenceli ve yaşa uygun uygulamalar tercih edilmelidir. Uzun süre sessizce oturmasını beklemek yerine mindfulness günlük yaşamın içine oyunlarla yerleştirilebilir. 🌬️ Nefesimi Fark Ediyorum Çocuktan nefesini değiştirmeye çalışmadan sadece nefesinin bedeninde nerede hissedildiğini fark etmesi istenir. “Nefes alırken karnın mı hareket ediyor, göğsün mü?” diye sorulabilir. 👂 Ses Dedektifi Bir dakika boyunca konuşmadan çevredeki sesleri dinleyin. Çocuk kaç farklı ses duyduğunu ve seslerin yakın mı uzak mı olduğunu fark etmeye çalışabilir. 🖐️ Duyularımı Keşfediyorum Bir nesne seçin ve birlikte inceleyin. Nasıl görünüyor? Dokunduğunda nasıl hissettiriyor? Kokusu var mı? Çocuk böylece dikkatini duyularına yöneltmeyi deneyimler. 🌊 Duygu Dalgası Çocuğa yoğun duyguların dalgalar gibi yükselip bir süre sonra değişebileceği anlatılabilir. “Şu anda öfken ne kadar büyük? Bedeninde nerede hissediyorsun? Birkaç dakika sonra değişti mi?” soruları kullanılabilir. 🐢 Kaplumbağa Molası Çocuk çok öfkelendiğinde veya zorlandığında, kısa bir süre durup bedenini fark etmesi, nefes alması ve sonra ne yapacağına karar vermesi öğretilebilir. Buradaki amaç duyguyu ortadan kaldırmak değil, duygunun içindeyken bir seçim yapabilme alanı oluşturmaktır. En önemli nokta: Mindfulness bir “sakinleştirme tekniği” değildir. Mindfulness'ın amacı çocuğun hiç öfkelenmemesi, üzülmemesi veya kaygılanmaması değildir. Çocuk bütün bu duyguları yaşayabilir. Asıl hedef, çocuğun “Ben şu anda öfkeliyim” diyebilmesi, bedenindeki değişiklikleri fark edebilmesi ve duygusunun onu tamamen yönetmesine gerek olmadığını deneyimleyebilmesidir. Ayrıca çocuklar mindfulness'ı en iyi ilişki içinde öğrenirler. Yetişkinin çocuğun duygusunu hemen değiştirmeye çalışmak yerine onun yanında kalması, kendi duygularını fark etmesi ve gerektiğinde birlikte yavaşlaması oldukça değerlidir. Mindfulness çocuğa “Sakin olmayı” öğretmekten çok, “Şu anda benim içimde ve çevremde ne oluyor?” sorusunu fark etmeyi öğretir. Bu farkındalık geliştikçe çocuk kendi duygularını anlamak, onlarla kalabilmek ve davranışları üzerinde daha fazla seçim yapabilmek için önemli bir beceri kazanır.